جنایات زمانی

نقد فیلم Timecrimes 2007 — وقتی زمان، دشمن تو می‌شود

فیلم اسپانیایی Timecrimes 2007 داستان مردی عادی را روایت می‌کند که ناخواسته وارد چرخه‌ای از سفر در زمان و جنایت می‌شود. روایتی هوشمندانه، پیچیده و پرتنش در ژانر علمی‌تخیلی. «جنایات زمانی» یا Timecrimes یکی از آن فیلم‌هایی‌ست که ثابت می‌کند برای ساخت یک اثر علمی‌تخیلی ناب، نیازی به جلوه‌های ویژه سنگین نیست. این فیلم اسپانیایی به نویسندگی و کارگردانی ناچو ویگالوندو (Nacho Vigalondo) در سال ۲۰۰۷، با بودجه‌ای اندک اما ایده‌ای درخشان، موفق شد ذهن مخاطبان بسیاری را به چالش بکشد. اگر به فیلم‌هایی مانند Predestination، Primer یا حتی Tenet علاقه دارید، این فیلم برای شماست.

هکتور، مردی میانسال، در حومه شهری آرام همراه با همسرش زندگی می‌کند. وقتی در حال نگاه‌کردن با دوربین دوچشمی به جنگل نزدیک خانه‌اش است، متوجه حضور زنی مرموز در آن حوالی می‌شود. کنجکاوی او را به جستجویی در جنگل می‌کشاند؛ جایی که او نه‌تنها با یک بدن بی‌جان، بلکه با دستگاهی مواجه می‌شود که او را به چند ساعت قبل برمی‌گرداند. اما این فقط آغاز چرخه‌ای ترسناک از اشتباهات، قتل، و تلاش برای اصلاح گذشته است. هکتور مجبور می‌شود بارها با نسخه‌های قبلی خود روبه‌رو شود تا از فاجعه‌ای بزرگ‌تر جلوگیری کند.

تحلیل شخصیت‌ها

هکتور (با بازی Karra Elejalde)

هکتور مردی معمولی است که در یک موقعیت غیرعادی گیر افتاده. بازی Karra Elejalde بی‌نظیر است؛ او به‌خوبی نوسانات روحی، ترس، درماندگی و در نهایت پذیرش واقعیت تلخ را به تصویر می‌کشد. او در طول فیلم از فردی سردرگم به فردی برنامه‌ریز تبدیل می‌شود که مجبور است اشتباهاتش را تکرار کند.

دانشمند

شخصیتی مرموز و کم‌حرف که عامل فعال‌شدن چرخه زمانی‌ست. انگیزه‌های او شفاف نیست و شاید همین ابهام او را ترسناک‌تر می‌کند. او نماینده همان «دانشمند دیوانه» در ادبیات کلاسیک علمی‌تخیلی است که با نادیده گرفتن عواقب، قوانین طبیعت را نقض می‌کند.

تم‌ها و مفاهیم پنهان

Timecrimes بیش از آنکه فیلمی درباره سفر در زمان باشد، اثری درباره پیامدهای تصمیمات اشتباه، وسوسه‌های انسانی و تمایل انسان به اصلاح گذشته است. شخصیت اصلی بارها تلاش می‌کند مسیر وقایع را تغییر دهد، اما هر تلاشش به شکل غم‌انگیزی او را به همان نتیجه قبلی بازمی‌گرداند. فیلم به‌شکلی هوشمندانه نشان می‌دهد که «هرگونه دخالت در گذشته، خود عامل وقوع همان آینده است.»

مقایسه با آثار مشابه

در مقایسه با فیلم‌های بزرگ‌تری مانند Tenet یا Looper، «جنایات زمانی» بسیار مینیمالیستی‌تر است، اما اتفاقاً همین سادگی باعث درخشش آن می‌شود. بر خلاف آثار پرخرج هالیوود، تمرکز این فیلم روی محتوا و هوشمندی روایی است، نه جلوه‌های بصری.

نظر نهایی

اگر به دنبال فیلمی هستی که ذهن‌ات را درگیر کند، داستانی غیرقابل‌پیش‌بینی داشته باشد، و ساعت‌ها پس از تماشا در موردش فکر کنی، «Timecrimes» انتخابی عالی است. این فیلم کم‌بودجه ولی تأثیرگذار، یکی از بهترین نمونه‌های علمی‌تخیلی روان‌شناسانه و زمانی در قرن ۲۱ است.